Strefy zagrożenia wybuchem – oznaczenia urządzeń elektrotechnicznych używanych w strefach Ex

Zapewnienie bezpieczeństwa osobom pracującym w strefie zagrożenia, jest sprawą niezwykle ważną. Producenci urządzeń elektrotechnicznych od lat muszą stosować się do norm dotyczących jakości i bezpieczeństwa ich eksploatacji. Ważne jest również prawidłowe oznaczanie urządzeń, zwłaszcza przeznaczonych do pracy w strefie zagrożenia wybuchem.

Charakterystyka strefy zagrożenia wybuchem

Strefa zagrożenia wybuchem, inaczej strefa Ex to obszar, na którym występują substancje palne takie jak gazy, pyły lub opary, które mogą stworzyć mieszaninę wybuchową z powietrzem, bądź innym gazem powodującym natlenianie. Określenie granic strefy zależy od stężenia substancji palnej. Poniżej pewnej wartości zwanej dolną granicą wybuchowości, zapłon i rozprzestrzenianie się płomieni nie następuje. Czynnik inicjujący nie spowoduje również zapłonu powyżej stężenia określanego jako górna granica wybuchowości.

Urządzenia elektrotechniczne pracujące w strefie zagrożenia, nie mogą się nagrzewać powyżej określonych wartości. Muszą też posiadać zabezpieczenia przeciwko iskrzeniu i innym zjawiskom mogącym stać się czynnikiem inicjującym wybuch. Informacje o zastosowanych zabezpieczeniach powinny znajdować się na urządzeniu.

 

Oznaczenia stosowane na urządzeniach – rodzaje i elementy składowe

 

Używane są aktualnie dwa systemy oznaczeń urządzeń elektrotechnicznych – starsze, według normy CENELEC oraz oznaczenia zgodne z dyrektywą ATEX obowiązującą od lipca 2003 roku.

Na oznaczenia CENELEC składają się następujące elementy:

1 – oznaczenie zgodności z normą

2 – typ ochrony przeciwwybuchowej

3 – klasyfikacja gazów, w których urządzenie może pracować

4 – podgrupa gazów

5 – klasa temperatury urządzenia

Urządzenia oznaczane zgodnie z normą dyrektywy ATEX, posiadają następujące elementy:

1 – oznaczenie CE

2 – ID Jednostki Notyfikowanej

3 – oznaczenie Ex

4 – grupa, do której należy urządzenie

5 – kategoria urządzenia

6 – rodzaj zastosowanej ochrony przeciwwybuchowej

7 – grupa wybuchowości

8 – klasa temperaturowa urządzenia

 

Znaczenie oznaczeń dla bezpieczeństwa

 

Świadomość zagrożenia, jakie płynie z używania urządzeń elektrotechnicznych w przestrzeni zagrożonej wybuchem, jest bardzo ważna dla uniknięcia wypadków – pożarów, eksplozji i innych zdarzeń niepożądanych. Oznaczenia stosowane na urządzeniach i stosowanie się do zawartych w nich wskazań, podnoszą poziom bezpieczeństwa.

Wprowadzenie europejskiej dyrektywy Atmospheres Explosibles, znanej jako dyrektywa ATEX, pozwoliło na przyjęcie jednolitej definicji zasadniczych wymagań dotyczących bezpieczeństwa pracy w strefach zagrożenia. Z dyrektywą tą wiąże się szereg norm szczegółowych. Wszelkie kwestie nieuregulowane tymi aktami prawnymi, są przedmiotem regulacji prawnych wprowadzanych przez poszczególne państwa członkowskie przy założeniu, że regulacje lokalne nie mogą zaostrzać norm wprowadzonych wraz z dyrektywą ATEX.

Wprowadzenie regulacji prawnych i jednolitego systemu oznaczeń pozwala na przeszkolenie osób organizujących pracę w strefach zagrożonych wybuchem, a także samych pracowników w kwestii bezpieczeństwa użytkowania maszyn i urządzeń w strefie.

Maj 12th, 2020 by